Bahan Sermon HKBP Distrik I Tabagsel-Sumbar Regional I tu Minggu IV Dung Trinitatis


Turpuk Evangelium: Pilemon 1 : 4 – 7
Topik Minggu: Holong Mamboan Las ni Roha dohot Apulapul

Patujolo
Surat Pilemon i ma sada sian surat pastoral (surat parmahanion). Digurithon Apostel Paulus ma surat on sian hurungan di Roma mandapothon si Pilemon, tarhira di abad 60 – 62 M. Si Pilemon songon hasahatan ni surat on i ma sahalak sian dongan ni Apostel i. Manguluhon Huria Kolosse do ibana. Udut ni i, sahalak na tardok mamora do ibana.

Digurithon Paulus surat on laho mangelehelek si Pilemon asa olo muse manjalo si Onesimus – naposo ni si Pilemon hinan na sanga lari sian ibana (kemungkinan ala manangko ibana, laos pajumpang dohot Paulus di Roma). Na muba do roha ni si Onesimus dung di bagasan hurungan, jala gabe marguna situtu di panghobasion ni Apostel i.

Ndada holan naeng jaloonna boti nian si Onesimus didok roha ni Paulus, gariada ingkon jaloon ni si Pilemon ibana songon sahalak dongan sahaporseaon, ndada songon sahalak naposo manang hatoban.

Turpuk on sandiri, i ma songon tanda mauliate ni roha ni Apostel i ala diingot ibana holong ni roha dohot haporseaon ni si Pilemon di Tuhan Jesus dohot maradophon angka na badia. Gariada, gabe apulapul do i holong ni roha ni si Pilemon i di roha ni Apostel i di na tongon ibana di bagasan hurungan.

Hatorangan ni Turpuk
Ayat 4: Parsihohoton ni Apostel i martangiang, jala solidaritasna tu si Pilemon
  Sian ayat 4 di turpuk on, tarida do secara tidak langsung kualitas ni haporseaon ni Paulus songon sahalak Apostel, di na tongtong ibana martangiang. Hata ”angka tangiangku” patuduhon paboa na so holan sahali manang dua hali ibana martangiang di bagasan hurungan i. Memang umampit jala jumonok do terjemahan asli ni turpuk on di hata Batak marimbanghon di hata Indonesia. 

Ai molo di hata aslina, hata προσευχῶν (proseuchon) i ma bentuk jamak ni proseuche do dipangke na marlapatan prayers, manang tangiang dalam jumlah na lobi sian sada. Hape, molo di hata Indonesia holan ”dalam doaku” do dibahen. Ala ni i, tumangkas ma tahe botoon taringot tu frekuensi manang intensitas ni tangiang ni Apostel i molo jinaha turpuk on di Hata Batak, ala tardok terjemahan na jumonok tu terjemahan aslina.

Di angka tangiang ni Apostel i, dohot do si Pilemon diboan ibana. Na mandok mauliate do Apostel Paulus tu Debata uju mingot ibana di si Pilemon di angka tangiangna i. Di hata aslina, μνείαν (mneian) sian hata mneia do dipangke, na boi diterjemahon ndada holan marlapatan marningot, alai dohot do nang na ”mamilang, mandok” (menyebutkan). Lapatanna, ndada holan na diingot Apostel i boti si Pilemon uju martangiang ibana. Alai, dohot do nang na didok goarna di bagasan tangiangna i. 

Ala ni i do, selain partangiangon na di ginjang nangkin, adong ma sadanari tudutudu ni haporseaon ni Apostel i na tau tiruan, i ma hasatiaonna mandok mauliate tu Debata na mangurupi ibana tongtong di angka panghobasionna marhite angka donganna. Secara khusus boi ma taringotan si Pilemon dison na tongon mangurupi Apostel i di Kolosse.  

Ayat 5: Holong ni roha dohot Haporseaon ni si Pilemon
  Nang pe di bagasan hurungan Apostel Paulus, alai sahat do nang tu ibana barita pangulaan ni si Pilemon. Molo manat muse ni-analisis marhite na tarsurat di Surat Pilemon on, tontu boi ma dohonon paboa kemungkinan besar, marhite si Onesimus ma sahat barita pangulaan ni si Pilemon tu apostel i. Ai pajumpang ma apostel i dohot ibana di tingki rap nasida di bagasan hurungan Roma. 

Sian na binege ni Apostel i taringot tu panghobasion ni si Pilemon di Kolosse, dua ma na tangkas dibilangi ibana marhite ayat 5 di turpuk on. Na parjolo i ma holong ni roha ni si Pilemon, jala na paduahon i ma haporseaonna.

Di Hata aslina, ἀγάπην (agape) do dipangke laho patuduhon holong ni roha ni si Pilemon i. Tontu, songon pangantusion na umum, agape do holong na tardok holong asa nasa holong manang holong na umbalga ala marharoroan sian Tuhan i sandiri do holong i. Holong sisongon i do na dipangke si Pilemon di bagasan panghobasionna, lumobi maradophon angka na badia, songon na nidok ni pangujungi ni ayat 5 on. 

Taringot tu haporseaon ni si Pilemon i, hata πίστιν (pistin) na marharoroan sian hata pistis do dipangke Apostel Paulus na memang somal dipangke laho menerjemahon hata iman manang haporseaon.

Ayat 6: Panghorhon ni holong ni roha dohot haporseaon ni si Pilemon tu dirina sandiri
  Sian holong ni roha dohot haporseaon ni si Pilemon na tinatap ni Apostel Paulus, dihirim ibana do asa anggiat marpanghorhon nian i songon na nidok ni ayat 6 di turpuk on. Hata ”marpanghorhon” molo niida di Kamus Batak – Indonesia, marlapatan do i mengakibatkan, menyebabkan manang berdampak. Ndang apala dao i sian hata aslina, i ma ἐνεργὴς (energes) na marlapatan efektif, produktif manang powerful. 

Mangihuthon ayat 6 on, dampak, manang efek ni holong ni roha dohot haporseaon ni si Pilemon i naeng ma nian mangarahon ibana asa lam mananda nasa na denggan.

Hata ”di bagasan hamu maradophon Kristus” tontu martudutudu do i paboa ndada holan tu diri ni si Pilemon be na nidok ni Apostel i dison, alai dohot ma nang tu huria Kolosse secara umum. Alai molo niida muse sian hata aslina, hata ἡμῖν (hemin) marharoroan sian hata hemeis do dipangke na marlapatan ”hita”, ndada ”hamu” songon na di terjemahan Batak.

Tontu, molo hata ”hita” do dipangke, ndada tu Huria Kolosse na tinuju ni Apostel i, alai tu dirini Apostel i sandiri do dohot tu ”parpunguan” ni angka parbarita nauli, dongan saulaonna, isara ni si Pilemon na tinuju ni suratna on.

Borhat sian hata ”hita” di ayat 6, hira diarahon Apostel Paulus do asa panghorhon ni holong ni roha dohot haporseaon ni si Pilemon ndada jumolo maradophon huria Kolosse na hinobasanna, alai naeng ma nian jumolo tu dirina sandiri dohot tu donganna sapangulaan.

Asa mananda nian jumolo si Pilemon di angka na denggan na pinasahat ni Debata marhite Kristus di ibana nang di angka donganna sapangulaan. Ala ni i ma ra, boi dohonon, sai hira naeng arahonon ni Apostel i do asa patupa rekonsiliasi manang pardamean, manang panjangkonon muse si Pilemon di si Onesimus, donganna sapangulaan hinan. Saurdot do i dohot tujuan ni Apostel Paulus manggurithon Surat Pilemon on na tarsurat nangkin di Patujolo.

Ayat 7: Panghorhon ni holong ni roha dohot haporseaon ni si Pilemon tu diri ni Apostel i
  Diparhatutu Apostel Paulus do paboa dapotan halalas ni roha dohot apulapul do ibana dibahen holong ni roha ni si Pilemon. Di hata Gorik, hata χαρὰν (charan) dohot hata παράκλησιν (paraklesin) do dipangke laho menerjemahon hata na dua i. Tardok do hata charan on songon silas ni roha na umbagas. I do umbahen di Hata Indonesia ”kegembiraan besar” do dipangke, jala molo diterjemahon pe tu Hata Inggris, isara ni na tarsurat di KJV, ”great joy” do dipangke na secara harafiah sarupa do lapatan ni i tu hata Indonesia nangkin.

Molo paraklesin boi do diterjemahon gabe consolation manang penghiburan laos boi do nang encouragement manang dorongan. Ala ni i, apulapul na nidok ni Apostel Paulus di ayat 7 on umampit ma ra antusan songon pangapulion na ndada holan hira ”mangapusapus andora” alai dohot do nang na memberi motivasi, manang dorongan tu diri ni Apostel i na manaon di bagas hurungan.

Ndada nian Apostel Paulus na manghilalahon sandiri apulapul dohot halalas ni roha na binahen ni si Pilemon i. Lapatanna, ndada na secara langsung tu si Paulus diulahon si Pilemon i. Alai ala dibege ibana do barita pangulaan ni si Pilemon na tongon pasabamhon ateate ni angka na badia. Barita pangulaan i do na gabe halalas ni roha dohot apulapul di Apostel i.

Sian on, tarida ma muse kualitas ni haporseaon ni Apostel i na so mangharinghothon dirina sandiri. Las ni roha ni Apostel i ndada taringot tu dirina sandiri secara langsung. Las ni roha ni Apostel i ima las ni roha ni angka na badia i. Las ni roha ni Apostel i ima hamajuon ni parbaritaon nauli na pinatupa ni donganna si Pilemon. Las ni roha ni Apostel i ima molo tangkas masihaholongan angka naposo ni Debata, lumobi di si Pilemon dohot di si Onesimus na hinirim ni Apostel i nian marhite suratna on.

Sipahusorhusoron
Gabe role-model manang tau tiruan ma kualitas ni haporseaon ni Apostel Paulus; i ma na tongtong marsihohot martangiang, tongtong mandok mauliate di asi ni roha ni Debata, jala mingot di angka dongan na mangurupi ibana manghobasi huria ni Tuhan i.

Songon na hinirim ni Apostel i naeng masa tu si Pilemon dohot tu si Onesimus, sai jumolo ma nian dirinta sandiri, jala ihut muse tu hita sama hita parhalado na gok tingki na manghilalahon panghorhon ni holong ni roha dohot haporseaonta i. Saurdot ma i ra songon na nidok ni Apostel i di suratna na asing di 1 Korint 9:27 ”Hupukpuhi do dagingku jala hupatunduk, asa unang angka na asing hujamitai, hape ahu gabe bolong.”

Tontu na boi masa do partontangan, sitaonon, situhuhon tu angka parbarita na uli, lumobi tu pangula na gok tingki di partingkian sinuaeng on, songon na masa tu Apostel Paulus uju i. Ala ni i, diuji do hita asa marhatauon marhite na tongtong martangiang, mandok mauliate songon na pinatupa ni Apostel i nang pe di bagasan hurungan ibana.

0 Komentar

Terbaru